توهین به چه معناست و چه مجازاتی در قانون دارد؟


در دنیای پر تلاطم امروزی، یکی از موضاعاتی که می تواند جوامع بشری را از اختلافات شخصی و جمعی در امان بدارد،(آشنایی با حقوق متقابل افراد با یکدیگر و قانون) است که مهمترین اثر این آشنایی و آگاهی را می توان در پیشگیری از وقوع بسیاری از مشکلات حقوقی دانست. توهین و فحاشی و پیامد های آن، در قانون مجازات ایران درجات و سطوح مختلف و متفاوتی دارند و در شرع نیز یکی از صفات زشت و ناپسند مطرح شده است. در جامعه ی کنونی که آستانه تحمل مردم پایین آمده و به سرعت عصبانی می شوند، کوچکترین کلمه ای ممکن است مصداق توهین قلمداد شود و فرد با استناد به چنین ادعایی بخواهد اعاده حیثیت کند و فرد توهین کننده را مورد پیگرد قانونی و حقوقی قرار دهد. البته از سوی دیگر در کشور ما به علت طولانی شدن روند رسیدگی به دعاوی و آشنایی اندک مردم باحق و حقوق قانونی خود این امر شاید چندان عملی نشود. ولی در کشورهای دیگر در این خصوص قوانین سخت گیرانه ای وضع می شود که در واقع اگر کسی دیگری را مورد توهین یا فحاشی قرار بدهد، باید منتظر برخورد قاطع قانون باشد.

توهین به چه معناست؟

واژه ی توهین از ریشه وهن است که در فرهنگ عمید، سست کردن، ضعیف کردن و خوار و خفیف شمردن معنا شده است. در حقوق جزا یعنی کوچک کردن کسی از طریق کلمات یا اعمالی که موجب سوء ادب شخص تلقی شود و هنگامی که شخص توانایی مقابله به نحو صحیح را با دیگری نداشته باشد، با ارتکاب این اعمال به مبارزه با شخص مقابل بپردازد.

انواع توهین

توهین از دیدگاه حقوقی و در دسته بندی کلی دو نوع است:

توهین ساده و توهین مشدد

۱-توهین ساده که در آن اهانت به طرف مقابل علی رغم دارا بودن وصف مجرمانه هیچ کیفیت مشدده ای نداشته باشد یعنی برای آن مجازات سنگینی در نظر گرفته نمی شود. در این نوع توهین برای اینکه اثبات شود مشخص مستحقق مجازات است یا نه، باید صریح و بر مبنای عرف باشد؛ یعنی لفظ به کار برده شده، را نتوان به چیز دیگری تفسیر کرد. همچنین توهین حتما باید به یک شخص حقیقی و در قید حیات  اطلاق شود، وگرنه به کار بردن لفظ توهین آمیز درباره ی عده ی کثیری از مردم یا شخص فوت شده شامل مجازات نیست.
برای تحقق توهین حضوری یا علنی بودن آن کافی می باشد. منظور از حضور یعنی توهین می تواند به صورت پیامک، ایمل و… باشد و لزوما حضور فیزیکی نیست. و منظور از علنی بودن نیز این است که صرفا حضور شاهد الزامی نیست، بلکه اگر توهین در مکان عمومی باشد ولو اینکه هیچ شاهدی وجود نداشته باشد، کافی است و مشمول مجازات می باشد.
۲-توهین مشدد: توهین مشدد شامل اهانت هایی است که در آن برای فرد گناهکار مجازات سنگین تری در نظر گرفته می شود و خود چند زیر مجموعه دارد:

توهین به مقدسات اسلام

در قانون آمده است که اگر شخصی به مقدسات اسلام یا یکی از پیامبران عظیم الشان(همه ی پیامبران چه اولوالعزم و چه غیر آن) یا ائمه اطهار و یا حضرت فاطمه زهرا(س) توهین کند، در صورت توهین به پیامبر به اعدام و در غیر این صورت به یک تا ۵ سال حبس محکوم می شود. منظور از مقدسات تمام آن اشخاص و مکان هایی است که در دین قداست خاصی دارند و محترم شمرده می شوند.

توهین به مقدسات چیست و مجازات آن چیست؟

توهین به رهبری فعلی و قبلی

قبل از انقلاب اسلام توهین به شاه مجازاتی بین ۳ ماه تا ۳ سال حبس داشت که پس از انقلاب این حکم درباره ی رهبر منسوخ شد. البته مجازاتی برای مطبوعات در نظر گرفته شده بود که در آن بیان می کرد: نشریه ای که به رهبر یا شورای رهبری اهانت کند، پروانه اش لغو و مدیر مسئول و نویسنده مطلب به محکمه معرفی و مجازات می شوند. این ماده، مجازات مشخصی را برای خاطیان در نظر نگرفته بود ولی سرانجام در سال ۱۳۵۷تعزیرات حکم کرد که توهین به مقام رهبری حبس ۶ ماه تا دو ساله دارد. البته اگر شخصی در حالت نامتعادل روحی(مستی، هیپنوتیزم و…) باشد و جایگاه طرف مقابل را نداند، در مورد وی صدق نمی کند.

حتما بخوانید: شرایط سردفتری اسناد رسمی چگونه است؟

توهین مقامات سیاسی خارجی

اگر شخصی به یک مقام سیاسی خارجی که در خاک ایران است، اهنتی کند، به یک تا سه سال حبس محکوم خواهد شد. البته آن کشور نیز باید درباره ی مقامات ایرانی چنین قانونی داشته باشد، درغیر این صورت جرم محسوب نمی شود.

توهین به سایر مقامات دولتی

اگر شخصی به روسای سه قوه، وزرا، نمایندگان مجلس و به طور کلی به یکی از کارکنان دولتی، در حین انجام وظیفه اهانت کند، مشمول سه تا ۶ ماه حبس یا ۷۴ ضربه شلاق و یا پرداخت پنجاه هزار تا یک میلیون ریال وجه نقد می باشد. البته شخص اهانت کننده اگر از مقام قربانی اطلاع نداشته باشد شامل این مجازات نمی شود و قربانی می تواند به صورت خصوصی از وی شکایت کند.

توهین چیست؟

مجازات توهین و افترا چیست؟

مجازات توهین شلاق تا ۷۴ ضربه و یا جزای نقدی بین ۵ تا ۱۰۰ هزار تومان می باشد. مجازات افترا هم یک ماه تا یک سال حبس و تا ۷۴ ضربه شلاق می باشد.
تفاوت هتک حرمت با توهین و افترا چیست:
هتک حرمت اعم از توهین و افترا می باشد و هر زمانی که به فردی بی حرمتی شود می گویند موجب هتک حرمت فرد شده است.

حتما بخوانید: آثار و نتایج حقوقی لعان

تفاوت توهین و افترا:
افترا عبارت اند از نسبت دادن جرمی به دیگری، به گونه ای که نسبت دهنده نتواند درستی استناد و ادعای خود را ثابت کند. و در این صورت به لحاظ  وارد کردن تهمت ناروا به دیگران به عنوان مفتری(شخص تهمت زننده) قابل تعقیب خواهد بود. جرم افترا وقتی تحقق می یابد که:
اولا: عملی را که به شخص نسبت داده می شود، در قانون جرم انگاری شده باشد. ثانیا: نسبت دهنده، این کار را با آگاهی و اراده انجام دهد و به نادرستی انتساب خود علم داشته باشد. لذا اگر شخصی در مقام دادخواهی نزد مراجع رسمی مانند دادگستری، جرمی را به دیگری نسبت دهد و نتواند ادعای خود را ثابت کند. در صورتی به اتهام افترا قابل تعقیب است که معلوم شود که با علم به بی گناهی طرف شکایت و تنها به قصد هتک آبروی او اقدام به طرح شکایت نموده است و مجازات آن حبس از یک ماه تا یک سال و شلاق تا ۷۴ ضربه و یا یکی از آن ها بر اساس تشخیص قاضی است. یک نوع خاصی از افترا دارای مجازات سنگین تری است و آن(قذف) نامیده می شود که عبارت اند از نسبت دادن جرایم جنسی به شخص دیگر، هرچند آن شخص مرده باشد.
مجازات قذف( حدقذف) ۸۰ ضربه شلاق است که به طور ثابت و غیر قابل تغییر و تخصیف می باشد و تفاوت آن با سایر مجازات در این است که جنبه ی حق الناس دارد. یعنی اینکه در صورت گذشت شاکی، مجازات ساقط می شود.

 

 

توهین به چه معناست و چه مجازاتی در قانون دارد؟
2 (40%) 1 vote
0
برچسب ها :