نکات ریز و درشت پیرامون قرار بازداشت موقت

5 ماه پیش
نکات ریز و درشت پیرامون قرار بازداشت موقت

در این مقاله می خواهیم در مورد چند نکته اصلی پیرامون قرار بازداشت موقت صحبت کنیم.

هنگام صدور قرار بازداشت موقت ، متهم چه حق و حقوقی دارد ؟

در مراحل اولیه ی تحقیقات مقدماتی ، ممکن است برای متهم اتفاقاتی رخ دهد. این اتفاق می تواند صدور قرار بازداشت باشد که در انتها به زندانی شدن متهم منتهی می شود. این قرار به این سادگی ها نیز صادر نمی شود. بلکه تنها در شرایطی صادر می شود که شواهد و دلایل کافی برای مجرم بودن متهم وجود داشته باشد و یا آن که دادستان تشخیص دهد احتمال فرار متهم و یا تبانی کردن او وجود  دارد. با این شرایط قرار بازداشت موقت برای متهم ، توسط دادستان در دادسرا ، به منظور انجام تحقیقات مقدماتی صادر می گردد.

بازداشت موقت یکی از شدید ترین و همچنین مهم ترین قرار های تامین کیفری است که باعث میشود آزادی متهم به دلایلی در دوره ای موقتی ، سلب شود. یکی از این دلایل عبارت است از : تضمین نمودن دسترسی راحت به متهم در هر زمانی که لازم باشد. این قرار ، که نام دیگرش توقیف احتیاطی نیز می باشد ، یکی از موثر ترین روش ها برای دست پیدا کردن به متهم می باشد. با صادر شدن این قرار ، متهم در بازداشتگاه ها نگهداری شده و هر موقع نیاز به حضور او باشد ، با اعلام تاریخ و ساعت حضور او به مسئولان بازداشتگاه ، نزد مقامات قضایی حضور پیدا می کند. 

در حالت کلی می توان این گونه گفت که در بعضی از موارد خاص و همچنین بعضی از جرائم ، قاضی مجبور می شود حتما متهم را در بازداشتگاه نگه دارد تا زمانی که تکلیف پرونده مشخص شود. برای عملی شدن این قرار ، همواره یک شرط اصلی و اساسی وجود دارد. آن هم این است که ، مدت زمان مشخص شده برای بازداشت موقت ، نباید از حداقل زمانی که قانون برای جرمِ مرتکب شده در نظر گرفته است ، بیشتر باشد.

حتما بخوانید:  قرار بازداشت موقت چیست؟

معرفی چند مورد از جرم هایی که باید برای آن ها قرار بازداشت موقت صادر شود :

– جرمی که طبق قانون ، مجازات آن قطع عضو و یا اعدام باشد.

– جرم هایی که عمدی بوده و طبق قانون ، مجازات آن ها سه سال حبس و یا بیشتر باشد.

– جرم هایی که در آن ها با آزاد کردن متهم ، ممکن باشد آثار و دلایل جرم از بین برود و یا متهم با متهمان دیگر و شاهدان تبانی نماید. و یا اینکه متهم شاهدان را بترساند و آنها شهادت ندهند ، و یا حتی باعث فرار متهم شود.

– در قتل های عمد هم با تقاضای اولیای دم برای بررسی دلیل و مدرک حداکثر تا 6 روز.

– در جرم هایی که منافی عفت باشند ، مانند زنا زمانی که جنبه ی عمومی داشته باشد ، یا در مواردی که به تشخیص قاضی آزادی متهم منجر به فساد شود.

برای چه جرم هایی باید حتما قرار بازداشت موقت صادر شود ؟

– در مواردی مانند قتل عمدی

– آدم ربایی ها

– اسید پاشی توسط افراد

– محاربه

– افساد فی الارض

– جرم هایی که مجازات آنان طبق قانون حبس ابد و یا اعدام باشد.

– همچنین در جرایمی مثل کلاهبرداری ، سرقت ، ارتشاء ، اختلاس ، جعل اسناد ، خیانت در امانت و … در صورتی که متهم دارای سابقه محکومیت قطعی و یا دو یا بیشتر سابقه ی محکومیت غیر قطعی به دلیل مرتکب شدن به هرکدام از جرایم ذکر شده را داشته باشد. 

– در صورتی که در هر یک از جرایمی که توسط قانون خاص مقرر شده باشد.

چند نکته ی بسیار مهم در مورد قرار بازداشت موقت :

– برای صدور این قرار باید دلایلی موجه و معتبر و مستدل وجود داشته باشد و این دلایل نیز حتما ذکر شوند.

– این قرار در دادگاه مربوطه ی خود قابل اعتراض بوده ، و این مورد باید در قرار قید شود. همچنین قابل اعتراض بودن آن باید به متهم ابلاغ و تفهیم شود.

– مدت زمانی که متهم می تواند اعتراض کند ، 10 روز از تاریخ ابلاغ می باشد. نظر دادگاهی که در جلسه ای اداری و بدون نوبت و بدون حضور دادستان تشکیل می شود ، قطعی می باشد.

– سلب آزادی متهم در این قرار نباید بیش از حداقل مدت زمان مجازات قانونی جرم باشد.

– متهم در هر ماه ، یکبار می تواند فک یا تخفیف قرار را ، از قاضی درخواست نماید.

آیا متهم می تواند نسبت به صدور قرار بازداشت موقت اعتراض داشته باشد ؟

بله امکان پذیر است. یکی از مهم ترین مواردی که در مراحل تحقیقات مقدماتی باید مورد توجه باشد ، احترام به آزادی افراد است. قرار بازداشت موقت ، منجر به سلب آزادی افراد می شود. آن هم در زمانی که هنوز مشخص نیست متهم حتما مجرم است یا نه. لذا برای جلوگیری کردن از سوء استفاده از این قرار و همچنین امکان بازبینی و بررسی بیشتر تصمیم مقامات قضایی برای صدور قرار بازداشت متهم ، امکان اعتراض متهم نسبت به این قرار وجود دارد و از قبل پیش بینی شده است. مرجعی که متهم برای اعتراض به قرار بازداشت موقتی صادر شده از طرف دادسرا می تواند مراجعه کند ، دادگاه است. لذا متهم ده روز از زمان ابلاغ شدن این قرار ، می تواند در دادگاه های عمومی و انقلاب اعتراضش را مطرح نماید.

آیا متهم می تواند نسبت به ادامه ی بازداشت خود اعتراض کند ؟

در قسمت های قبل در مورد این که متهم چگونه می تواند نسبت به قرار بازداشت خود اعتراض کند ، توضیحاتی دادیم. اما در صورتی که اعتراضات متهم توسط دادگاه قبول نشد ، وی بازداشت می شود. اما طبق قانون ، باز هم به متهم این اجازه داده شده که در طول دوران بازداشت موقتش به ادامه ی بازداشت خود اعتراض نماید. در صورتی که متهم اعتقاد داشته باشد دلایلی که برای صدور قرار بازداشتش ارائه شده و صدور این قرار را ممکن کرده است دیگر وجود ندارد ، او می تواند از مرجعی که قرار را صادر کرده است بخواهد این قرار را پایان دهد. لذا در این حالت مرجع مذکور تقاضای مجرم را ظرف ده روز از تاریخ تسلیم ، بررسی می کند و در مورد آن نظرش را اعلام کرده و به دادستان نتیجه را اعلام می کند. متهم در هر ماه می تواند یک بار نسبت به ادامه ی بازداشت موقتش اعتراض داشته باشد. متهم پس از یک ماه از صدور قرار بازداشتش می تواند اولین درخواست خود را برای رفع بازداشت مطرح نماید.

برای رفع بازداشت متهم و همچنین آزاد کردن او ، بازپرس تنها می تواند نظر خود را اعلام نماید و تصمیم نهایی بر عهده ی دادستان است.

آیا صدور قرار بازداشت مزایایی هم دارد ؟ 

در هر صورت هر قراری که در آیین دادرسی کیفری پیش بینی گردد ، مسلما دارای مزایایی می باشد که بتواند دلیل ایجاد و همچنین صدور آن قرار را توجیه نماید. پس مسلما قرار بازداشت هم دارای مزایایی می باشد. در ظاهر این گونه به نظر می رسد که این مزایا برای بررسی بهتر پرونده و همچنین بهبود یافتن جریان دادرسی می باشد ، و مزایایی شامل حال متهم نمی شود. لذا بسیاری از افراد صدور این قرار را روشی بسیار موثر و راحت برای دستیابی به متهم و حضور به موقع وی در مراجع قضایی می دانند.

همچنین با استفاده از این روش می توان از تبانی متهم با متهمان دیگر نیز جلوگیری کرد و هرگاه نیاز به حضور متهم باشد ، او را با مراقبت های کامل نزد مراجع قضایی برد.

نکات ریز و درشت پیرامون قرار بازداشت موقت
5 (100%) 4 votes
0